Buitenland Lungo's longread

‘Ik weet niet waarom ik ineens besloot dat ik een moedig persoon ben’

De Europese Unie kondigde onlangs economische sancties aan tegen Belarus. Wholelattenews sprak met studenten uit Belarus die in Nederland studeren over hun ervaringen. Hoe ervaren zij de aandacht voor Belarus? Vandaag: Tasha Arlova, student aan de Rietveld Academie in Amsterdam. Arlova studeert deze week af met haar korte film Dear Revolution over haar persoonlijke ervaringen met de verkiezingen in Belarus.

Pling.

Een berichtje.

Kan het tien minuten later?

Twintig minuten later verschijnt Tasha Arlova voor haar laptop. Ze heeft zich verslapen, verontschuldigt ze zich terwijl ze haar haar fatsoeneert. Arlova studeert deze maand af aan de Rietveld Academy in Amsterdam. Ze heeft alleen zaterdagochtend tussen negen en tien de tijd om te praten. Het is half tien. Gehaast steekt ze van wal.

Arlova is geboren in Belarus en verhuist op haar 18e naar Rusland voor haar studie. Na haar studie en een tussenjaar verhuist ze naar Nederland. De Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) in Den Haag verruilt ze na een jaar voor de Rietveld Academie in Amsterdam.

In Nederland aangekomen wordt ze geconfronteerd met haar Belarussische identiteit. ‘Mensen vragen steeds: waar kom je vandaan?’ Als mensen al iets weten over Belarus is het vaak negatief, ervaart ze. ‘Ik wilde graag vertellen over onze cultuur en muziek, maar mensen vroegen: wat vind je van Poetin en Loekasjenko? Is Belarus een deel van Rusland?’

Door de vragen van haar medestudenten begint Arlova haar land met andere ogen te zien. Haar medestudenten hebben medelijden met haar; het meisje uit een dictatuur. Arlova is dan nog niet geïnteresseerd in de politiek in Belarus. “We zijn er aan gewend dat je sommige dingen wel en sommige dingen niet kunt zeggen, maar verder?” Belarus zou ze ook geen dictatuur willen noemen. ‘“Nee, ik ben oke”, zei ik dan. Mensen in Belarus vinden het prima dat we steeds dezelfde president hebben!’   

Dan komen de verkiezingen.

In het voorjaar van 2020 kondigen zich diverse tegenkandidaten aan voor president Loekasjenko. In juni maakt Loekasjenko bekend dat er een poging tot coup is voorkomen en arresteert de belangrijkste oppositiekandidaat Victor Babariko.  Er volgen diverse demonstraties, die president Loekasjenko af doet als een buitenlandse samenzwering. Diverse demonstranten, journalisten en oppositieleden worden gearresteerd.

‘Ik weet niet waarom ik ineens besloot dat ik een moedig persoon ben, maar ik ging naar Belarus.’ Arlova wil een film maken over Belarus tijdens de verkiezingen in augustus. In de weken voor haar vertrek naar Minsk schrijft ze verschillende media in Nederland over haar voornemen. ‘Na zoveel jaar zou het regime kúnnen veranderen, dat wilde ik vastleggen.’

Ze krijgt geen reactie op haar e-mails. Het verbaast haar. ‘Iedereen wist dat er daar iets ging gebeuren, er waren al maanden demonstraties.’ Vlak voor haar vertrek krijgt ze toch een mailtje. Binnen 6-8 weken zal er op haar email gereageerd worden. ‘Acht weken?! Er is een revolutie over twee weken!’

Arlova besluit toch te gaan. Haar filmcamera neemt ze mee.

Filmen op straat is inmiddels gevaarlijk geworden. Ook journalisten zijn niet veilig in het onrustige Belarus. En dus filmt ze binnen, aan de keukentafel. Gesprekken met vrienden en kennissen, gewone Belarussen. Gesprekken over politiek en verwachtingen voor de verkiezingen.

En over datgene wat haar sinds haar aankomst in Nederland bezig hield. ‘Ik vroeg ze: “Hoe beseften jullie dat je in een dictatuur leefde? Wanneer? Ging je naar demonstraties?”’

Arlova heeft in Belarus nog nooit een demonstratie bijgewoond. ‘Ik ging zelf pas voor het eerst naar een demonstratie op het Damplein in Amsterdam.’ De aanwezigheid van de politie op de Dam maakt haar nerveus. Op het Damplein gebeurt er verder niets, in Belarus worden diverse demonstranten gearresteerd, gevangengezet en soms gemarteld.

Na haar terugkomst in Nederland is ze moe. ´Ik was superbang en emotioneel.´ Al snel wordt ze gevraagd om over haar ervaringen te vertellen.  Ze gebruikt overal haar eigen naam en post openhartig op social media. ´Het is te laat. Ik heb al zoveel interviews gegeven, er is geen weg terug.’

Het filmmateriaal dat ze maakte in Belarus heeft ze niet verwerkt in haar afstudeerfilm. Voorlopig blijven ze veilig in het bezit van Arlova. Ze voelt zich verantwoordelijk voor de veiligheid van degenen die op haar beelden staan. In de toekomst hoopt ze het materiaal alsnog te kunnen gebruiken. ‘Het gaat zijn weg wel vinden.’

Haar afstudeerfilm Dear Revolution bevat flarden van haar eigen hoop, verwachtingen en angsten. De leegheid als ze terugkeert uit Belarus, waar Loekasjenko uiteindelijk de verkiezingswinst opeist.

Bekijk hier de trailer van Arlova’s afstudeerfilm ‘Dear Revolution’

Sindsdien is ze niet meer teruggeweest in Belarus. Ze twijfelt of ze veilig terug kan naar haar thuisland. ‘Ik wil liever hier vrij zijn, dan in Belarus door een kleine fout in de problemen raken. Ik wil het liever niet uitproberen.’ De gedwongen landing van de Ryainair vlucht waarin journalist Raman Protasevitsj zich bevond heeft veel stof op doen waaien in Europa. Arlova is verbaasd door het nieuws dat hij en zijn vriendin in huisarrest zijn geplaatst. ‘Dat komt alleen maar door de bizarre hoeveelheid internationale druk.’ Het geeft haar hoop. Toch maakt ze zich geen illusies. ‘Voor andere gevangenen geldt dit niet.’

Eind deze zomer organiseert ze voor de tweede keer een tentoonstelling gerelateerd aan de demonstraties in Belarus. Dit keer werkt ze ook samen met activisten uit andere landen. ‘Ik heb geleerd dat onderdrukking in verschillende vormen komt, maar dat er altijd gedeelde ervaringen zijn.’

‘Soms geef ik op,’ zegt ze. ‘Ik kan dit niet, het wordt te zwaar…’ Toch geeft ze op maandag weer een lezing. ‘Ik doe wat ik doe, elke stem telt.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: