Cultuur & Media

Songwriting in coronatijd: schreven muzikanten een ‘lockdownliedje’?

Vandaag zet het kabinet een grote stap bij het versoepelen van de coronamaatregelen. Na ruim vijftien maanden aan lockdowns sprak ik met drie muzikanten over hoe zij deze tijd hebben beleefd en hoe deze ervaringen in hun nieuwe muziek zijn beland.

‘Het is een filosofische vraag: als er een boom omvalt in het bos en niemand hoort het, maakt het dan geluid? Het was alsof het werk dat je deed helemaal niet gezien werd, en er ook nooit een vraag kwam wat je aan het doen was. Je deed het gewoon maar.’ Hans van der Werf, singer-songwriter en zanger van de Drentse band Hiigo, kijkt met gemengde gevoelens terug naar het afgelopen anderhalf jaar. Toen de muziekbranche in maart 2020 abrupt tot stilstand werd gebracht door de uitbraak van het coronavirus, verdwenen de optredens uit de agenda. En dat optreden is nou net de brandstof van een muzikant. ‘Je maakt iets, je wilt het delen en je wilt er mensen mee bewegen. Op het moment dat je dat niet kan doen is het best wel moeilijk om daarin nog je beroep uit te oefenen.’

Vandaag, 26 juni 2021, zou gezien kunnen worden als een soort afsluiting van de moeilijke periode die muzikanten en nagenoeg alle andere beroepsgroepen die deel uitmaken van de cultuursector hebben gehad sinds maart vorig jaar. Er wordt namelijk door het kabinet een grote versoepelingsronde van de coronamaatregelen doorgevoerd en bijna alle evenementen zijn weer op anderhalve meter mogelijk. Het is zeker financieel gezien een moeilijke periode geweest voor musici, omdat optredens zorgen voor de meeste inkomsten en die vielen door de maatregelen weg. Maar was het op het creatieve vlak ook een moeilijke periode, of was deze crisis juist een bron van inspiratie? 

‘Nou het is wel een bewogen tijd geweest, tot aan de dag van vandaag,’ reageert Julia Evers, achtergrondzangeres bij Eindhovense artiest Kovacs en zangeres bij haar eigen band NOWA. ‘Mijn allerlaatste tour was op ‘doom day’, 13 maart 2020. Toen we net terugkwamen uit Kroatië gingen alle grenzen eigenlijk achter onze kont dicht.’ Het is veelzeggend dat Evers na ruim een jaar nog precies de datum kan noemen waarop voor haar veel veranderde. ‘Ik zat de eerste twee maanden thuis onder het mom van ‘ik ga creatief zijn’, maar al snel zakte de grond een beetje onder mijn voeten vandaan. Het zag er op dat moment namelijk niet zo rooskleurig uit voor muzikanten.’

Evers kon van de Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) die ze ontving niet leven en ging werken als testafnemer in de teststraat. Het past in het algemene beeld dat al vroeg in de coronacrisis naar buiten kwam: muzikanten zaten zonder werk en konden niet langer rondkomen. In de eerste lockdown luidden de Haagse cultuursector en de evenementenbranche de noodklok over de kritieke situatie in deze sectoren. 

De lockdown zorgde er wel voor dat muzikanten ineens zeeën van tijd kregen, en voor Diederik van den Brandt, singer-songwriter bij Aidan & the Wild, was dit bevorderlijk voor de creativiteit. ‘Het is wel een moment geweest om als muzikant je rust te pakken en aan nieuwe muziek te gaan werken. Omdat je toch niets anders kon, zeg maar.’ Voor Van der Werf ging dit minder op omdat hij geen druk meer voelde om iets te gaan schrijven. ‘Als ik iets heb om naartoe te werken kan ik veel meer schrijven.’ 

Mentaal gezien lijkt corona voor een soort ‘reset’ te hebben gezorgd bij veel muzikanten. Het gaf Van der Werf nieuwe inzichten in hoe hij liedjes schrijft: ‘ik denk dat ik meer ruimte had om na te denken en meer duiding te krijgen van wat ik fijn vind om te schrijven. En dat ik iets beter ben gaan snappen waar ik heen wil en hoe een liedje er voor mij nou uit moet zien. Dat heeft corona me misschien wel gebracht.’ Evers vertelt dat zij in haar songwriting een bepaalde rust heeft gevonden. ‘De prestatiedruk was minder, waardoor ik mezelf niet zo strafte tijdens het schrijven. Ik schreef normaal vanuit mijn gevoel, maar dat zorgde ook ervoor dat het vaak niks werd. Want het liedje moest precies zo zijn hoe ik het voelde, precies zoals ik het zag. Nu durf ik sneller iets gewoon op papier te zetten.’

Deze reset komt ook terug in de nieuwe liedjes die de muzikanten in het afgelopen jaar hebben geschreven. Verwijzingen naar de coronacrisis komen niet vaak letterlijk terug in de teksten, maar de persoonlijke ervaringen en gevoelens die deze tijd met zich mee heeft gebracht zijn wel te horen in de nieuwe muziek. Van den Brandt noemt als voorbeeld de eerste single ‘Running’ van zijn op 8 oktober uitkomende debuutalbum getiteld ‘Revelation Never Came’. ‘Het gaat vrij letterlijk over dat ik ging hardlopen in een wereld die heel anders was, want iedereen moest afstand houden. Dat was een hele rare situatie en dat heb ik meegenomen in die song.’

Luister hier naar de eerste single ‘Running’ van het nieuwe album ‘Revelation Never Came’ van Aidan & the Wild

Van der Werf zegt zijn liedjes graag ‘vanuit een situatie’ te schrijven en dat zou een verklaring kunnen zijn waarom hij in de eerste lockdown nauwelijks nieuwe liedjes schreef. Hij kwam simpelweg in veel minder situaties. Toch kwam er een moment waarop hij thuis uit het raam staarde en dacht ‘mijn hemel, is dit het dan?’ en dat leidde tot het liedje ‘Hoop op Meer’. Het is geen liedje over corona, maar wel een liedje dat verwijst naar een gevoel dat mede veroorzaakt wordt door de lockdown. Evers vertelt dat haar nieuwe nummers ook gaan over wat deze tijd met haar heeft gedaan. ‘Ik had voor corona een vrij ongezonde levensstijl en door corona werd ik geforceerd om daarmee te stoppen. Ik ben nu fitter, ik feest wat minder en ben ook zeven kilo afgevallen. Over die switch in levensstijl heb ik wel geschreven.’ 

Luister hier naar een live-uitvoering van ‘Hoop op Meer’ – Hans van der Werf.

Nu de samenleving weer geleidelijk open gaat, staat er weer een stip op de horizon voor de drie muzikanten. Evers is een nieuw project begonnen en gaat binnenkort met haar band NOWA onder een nieuwe naam en met nieuwe muziek verder. Van den Brandt brengt in oktober zijn debuutalbum uit, welke hij zelf in zijn thuisstudio opnam en produceerde. Van der Werf is met zijn band Hiigo geselecteerd voor het traject ‘Hit the North’, een coachingstraject waarmee ze uiteindelijk op Eurosonic komen te spelen. 

De coronacrisis heeft de muzikanten nog meer doen beseffen dat je in de muziekwereld hard moet knokken voor je doelen om overeind te blijven. Evers: ‘je moet gewoon blijven gaan, doorpakken, anders wordt je gewoon vergeten. Ik zit dus ook bij de band van Kovacs, die wordt ook gewoon vergeten en ook niet geboekt als er geen nieuwe muziek uitkomt.’ Maar het perspectief die de nieuwe versoepelingen bieden geeft weer meer lucht. Van der Werf: ‘Dat ik weer met een groep jongens muziek ging maken, dat ik los kwam van mijn zolderkamer… Dat was echt wel een bevrijdend moment.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: