Binnenland Gezondheid Groningen Zorg

Een babyboom door de lockdown? Het was druk op de kraamafdeling van het Martini Ziekenhuis. ‘We waren veel meer thuis en hadden meer tijd voor elkaar’

Marieke en Ruben Lichtenbeld met hun dochter Romi, die in de lockdown geboren werd. Foto: eigen foto

De bekende anekdote is dat als ergens de stroom een avond uitvalt er over negen maanden veel baby’s geboren worden. Een mythe, want de eisprong loopt nu eenmaal niet synchroon met de stroomuitval. Maar de lockdowns tijdens de coronacrisis duurden langer dan een avond. Heeft dit gezorgd voor een golf aan lockdown-baby’s?

„Nadat ik wat opgeknapt was en het met mij en de baby goed ging, gingen die verpleegkundigen er echt snel vandoor, naar de volgende,” zegt Marieke Lichtenbeld (29) uit Roden, terwijl ze Romi, haar dochter van vijf maanden oud, optilt en meeneemt naar de huiskamer. Ze beviel in januari van haar eerste kind. Verwekt in de eerste lockdown, geboren in de tweede.

Toeval

Marieke en haar man, Ruben Lichtenbeld (29), werden dit jaar voor het eerst papa en mama. Op 19 januari werd hun dochter Romi geboren. Negen maanden na het begin van de eerste lockdown. „Ja, het was rond koningsdag,” zegt Marieke, „een echte lockdown-baby.” Zo beschrijft de kersverse moeder het, maar helemaal aan de lockdown valt de geboorte niet toe te schrijven. „De wens was er al een poosje en we waren er op dat moment een half jaar wat actiever mee bezig.”

De lockdown heeft wel enige invloed gehad, zegt Marieke: „Ik weet natuurlijk niet of het toeval is geweest dat het dan in die periode gelukt is, maar die eerste lockdown zorgde er wel voor dat we veel meer thuis waren en veel meer tijd hadden voor elkaar. Je brengt meer tijd met elkaar door.”

Van blackout babyboom naar lockdown babyboom?

De mythe dat er negen maanden na een stroomstoring pieken in het aantal geboortes zijn te zien, stamt al uit 1965. In dat jaar vond er een grote stroomstoring plaats in de Verenigde Staten. Negen maanden daarna was er een babyboom. The New York Times berichtte dat de piek in geboortes een resultaat was van die stroomstoring. Socioloog Richard Udry ontkrachtte dit verhaal in 1970. Het is in de volksmond toch een populair verhaal gebleven. Maar om zwanger te raken is er wel iets meer nodig dan enkele uren gezelligheid bij kaarslicht. Zo is bijvoorbeeld het moment van de eisprong bij vrouwen verschillend. Alleen al daarom is een ‘blackout babyboom‘ onwaarschijnlijk. De lockdowns duurden echter enkele maanden. Daardoor is er meer overlap met de vruchtbaarste periodes van vrouwen.

Hoewel het lastig is om te concluderen dat er een babyboom aan zit te komen, is er wel een verschil met voorgaande jaren, zegt Sanne Brons, van verloskundigenpraktijk Ma Lune in Roden. „Normaal worden er in de zomer altijd wat meer baby’s geboren. Die piek duurt altijd twee maanden, dit jaar duurt die periode vier maanden. Wat dat betreft is het wel wat drukker dan anders.”

Extreem druk

De eerste lockdown zou dan moeten leiden tot een babyboom tussen ongeveer januari en april van dit jaar. Brons ziet dit niet direct. „Begin dit jaar, tussen 1 januari en 1 april hebben we het niet echt drukker gehad dan anders.” Marieke herinnert zich dit anders. „Overal waar ik kwam was het druk. Ook bij de verloskundigenpraktijk [Ma Lune, red.] in de laatste fase van mijn zwangerschap. Zelfs toen ik was bevallen in het Martini Ziekenhuis was het echt heel erg druk met allemaal bevallende vrouwen die dag.”

De drukte die in Roden misschien niet merkbaar was voor de verloskundigen, was wel te merken in het Martini Ziekenhuis. „Dat hoorden we al van de verloskundige die bij ons thuis was. Ze moesten bellen om te kijken of er plek voor je is. Gelukkig was er nog één plek vrij in het Martini Ziekenhuis, anders heb je kans dat je ergens anders naartoe moet. Dan moet je misschien langer rijden of naar een ziekenhuis dat niet jouw voorkeur heeft.”

De woordvoerder van het Martini Ziekenhuis bevestigt dit. „We zien dat het drukker wordt sinds de start van de lockdown. We weten dat er weer een enorme golf aan gaat komen rond augustus en september. Als het echt een piek komt, moeten we kijken of we genoeg personeel hebben. Kunnen genoeg mensen hier bevallen? En zo niet, wat doen we dan? En wat zijn de consequenties daarvan?”

Daar voegt de woordvoerder aan toe dat er in de zomer altijd meer baby’s geboren worden. „We hebben in de winter meer tijd voor elkaar. Landelijk, via organisaties voor verloskundigen, zien we een toename van zo’n vijf procent, maar dat is rond de zomermaanden niet ongewoon.”

Zwanger tijdens corona

Zwanger zijn in een coronajaar bracht voor Marieke wat zorgen met zich mee. „Ik werk in de retail, daar zie je mensen die je niet kent en dat werd vanuit het RIVM heel erg afgeraden. Maar ik kon die situatie niet voorkomen, ik móest contact hebben met die mensen. Dat heeft me toen wel wat zorgen opgeleverd, die je in een normale situatie niet had gehad.”

Ook Brons merkt dat zwangerschappen in een pandemie nadelige effecten kunnen hebben. „We hebben veel op afstand moeten doen. Normaal doen we elke twee weken in groepjes spelenderwijs cursusavonden voor zwangere vrouwen. Omdat we dat nu niet konden doen, hebben we meer bevallingen met complicaties meegemaakt.” De online cursussen die ze wel aanboden, hadden niet hetzelfde effect als de fysieke lessen. Volgens de verloskundigen van Ma Lune waren bij een aantal bevallingen de moeders minder goed voorbereid. „Het contact met de cliënten is sowieso lastiger door de mondkapjes, ik ben blij dat die nu bijna af mogen.”

Trots

De periode na de bevalling was door de pandemie ook niet zorgeloos voor Marieke en Ruben. „Voordat ik was bevallen hield ik me meer met corona bezig dan daarna. We dachten: ‘we kunnen geen mensen laten langskomen, we moeten afstand houden’,” aldus Marieke. Ze erkent dat het vreemd klinkt, maar na de geboorte lieten ze de teugels toch een beetje vieren. „Op het moment dat je baby geboren is, ben je zo trots – je wilt haar zo graag laten zien. We hebben wel bezoek laten komen, maar natuurlijk bewust minder mensen op een dag en iedereen goed de handen laten ontsmetten. Maar we zagen wel meer mensen dan tijdens mijn zwangerschap.”

Voordelen

De maatregelen hadden ook voordelen voor de jonge ouders. „Het voordeel was dat er een avondklok was. Dus om negen uur moest iedereen thuis zijn. Wij konden om negen uur lekker naar bed. Om half negen zei ik dan: ‘denk je wel om de avondklok?’ en dan konden wij naar bed. Dat was wel erg lekker,” lacht Marieke.

Die rust en voordelen zag Brons ook bij haar cliënten in de afgelopen maanden. „Wat me echt opviel is dat we veel minder moeders hebben met een hoge bloeddruk. Normaal hebben we er in een maand altijd vier of vijf. Nu maar één.” Ze voegt toe dat het aantal vroeggeboortes landelijk significant gedaald is tijdens de coronacrisis. Een ander detail dat Brons opviel is dat de eerste lockdown zorgde voor meer natuurlijke zwangerschappen onder mensen die geregistreerd stonden voor IVF (kunstmatige inseminatie). In de eerste lockdown gingen deze procedures niet door. „Ouders die daarvoor ingeschreven stonden, lukte het tijdens de lockdown ineens toch om zonder IVF zwanger te raken. Misschien heeft dat ook met rust of tijd voor elkaar te maken. Ik weet het niet zeker, maar het is wel erg leuk.”

In het Martini Ziekenhuis gaan ze opschalen voor een langere piek dan anders, maar ze benadrukken dat dit niet een bewijsbaar gevolg van de lockdown is. Als er dus sprake is van een heuse ‘lockdown-babyboom’ dan weten vooral de kersverse ouders dit zelf.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: