Binnenland Juridisch Nieuws & Achtergrond

“Sommige mensen rijden, zonder dat ze het weten, echt op een doodskist op wielen”

Op een ongekeurd voertuig zonder gordel en airbags met 120 kilometer per uur tussen de auto’s door scheuren. Voor automobilisten ondenkbaar, voor motorrijders heel normaal. Nu het weer warmer wordt trekken zij hun tweewielers massaal uit het stof. In veel gevallen staan motoren een half jaar stil. De berijders krijgen geen routine en zijn veel kwetsbaarder dan automobilisten. Gelukkig gaan motorrijders zelf zo veilig mogelijk de weg op, zou je denken. Maar deze in leer gehulde, helm-dragende snelheidsduivels hoeven hun voertuig nooit te laten keuren voor een APK.

Er komen steeds meer motorrijders op de weg. Zo steeg het percentage mensen die slaagden voor het motorrijbewijs in 2019 met 4,6 procent, blijkt uit cijfers van BOVAG en het CBR. Dit zette de teller op bijna anderhalf miljoen motorrijbewijshouders. Ongeveer de helft hiervan bezit een motorfiets. De coronacrisis deed voor de verkoop van motoren een flinke duit in het zakje. In 2020 werden voor het eerst sinds 2002 verkooprecords gebroken, zowel voor nieuwe als tweedehands motoren, meldt de BOVAG.

Maar motorrijders zijn ook kwetsbaar. Jaarlijks komen ongeveer 50 motorrijders om door een ongeval. Op gemiddeld 630 verkeerdoden per jaar lijkt dit niet veel, maar volgens cijfers van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) rijden motorrijders slechts tussen de 1.200 en 3.400 kilometer per jaar. Het aandeel dodelijke ongelukken is daarom relatief veel groter: een motorrijder heeft ongeveer dertig keer zoveel kans op een zwaar ongeval.

Automobilisten moeten hun voertuig periodiek laten keuren met de zogenaamde APK. Naast milieu doeleinden, zijn deze keuringen grotendeels bedoeld om de verkeersveiligheid te waarborgen. Voor motoren bestaat er geen periodieke controle. Een APK voor motorrijders is er niet, terwijl de veiligheid van de bestuurder zo misschien wel in het geding komt.

“Een motor moet in Europa wel aan bepaalde eisen voldoen voor hij de weg op mag,” zegt Luuc Muis (op afbeelding) van LM Creations in Groningen. Al tien jaar bouwt en verbouwt hij custom motoren voor zijn klanten. “Ik probeer wel gewoon te bouwen naar alle richtlijnen, zodat in elk geval legaal is wat de weg op gaat.” Een van die richtlijnen is bijvoorbeeld dat een motor officieel een voorspatbord moet hebben. Toch rijden er veel motoren rond zonder een voorspatbord. Muis zegt dat hij die keuze aan zijn klant laat. “Ik adviseer mijn klanten om een voorspatbord te nemen, en als die echt niet wil dan is dat met de notitie dat hij geen voorspatbord heeft. Mocht hij dan worden aangehouden en een WOK-melding krijgen of afgekeurd worden dan is dat zijn keus.”

Aan motoren wordt vaak flink gesleuteld. Door professionele bouwers zoals Muis, maar ook door hobbyisten in de schuur. Dit levert meer gevaarlijke taferelen op dan iemand die weet wat ie doet, vindt Muis. “Die hebben niet de juiste apparatuur of kennis om veilig te construeren. Dan heb ik het met name over bijvoorbeeld het verlassen van frames. Sommige mensen rijden, zonder dat ze het weten, echt op een doodskist op wielen.” Een groter gevaar schuilt volgens hem in de tweedehands handel. “Mensen beginnen soms heel ambitieus aan een project en doen hem dan halverwege weer weg, dat wordt dan weer opgekocht door iemand anders en die weet dan niet wat daar technisch nog goed aan is.”

Door het ontbreken van een APK voor motoren, kunnen mensen makkelijker aanpassingen maken aan onderdelen die aan richtlijnen moeten voldoen. Een frame moet bijvoorbeeld gecertificeerd zijn in Europa. Maar zonder APK wordt er niet periodiek gekeken naar het kloppen van deze gegevens. Maar waarom is er eigenlijk geen APK voor motoren?

Volgens een woordvoerder van BOVAG is de APK voor motoren al enkele keren op de Europese agenda verschenen. “Zo’n APK moet Europees geregeld worden. Destijds hadden we minister Schultz, die zei: ‘Als ik dat vanuit Europa niet opgedragen krijg, vind ik het niet nodig.’” De reden hiervoor zou te maken hebben met het lage aantal kilometers motorrijders gemiddeld rijden en het feit dat motorbezitters vaak erg goed voor hun stalen ros zorgen.

Een woordvoerder van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bevestigt dit en voegt daar aan toe: “Vanuit de Europese Unie is er in de wetgeving een uitzondering mogelijk voor motoren.” Nederland heeft die uitzondering verankert in de wetgeving. De reden daarvoor is het idee dat een APK administratieve lasten geeft aan de motorrijder. “Dat wegen ze dan af tegen verkeersveiligheid en schade aan milieu. En dan blijkt bij ongevallen dat dat bijna nooit komt door de technische staat van de motorfiets zelf. Dan zijn die administratieve lasten op dit moment gewoon vervelender dan de eventuele risico’s.”

Dit gebeurt dus weinig, maar het komt wel voor. Zo zegt ook Muis: “Ik ken wel voorbeelden dat er sturen en voetsteuntjes afgeknapt zijn tijdens het rijden. Dan schrik je wel en moet je wel goed kunnen rijden om hem rechtop te houden.”

Veiligheid en milieu zijn dus belangrijke speerpunten bij de APK. Toen minister Schultz geen actie ondernam met betrekking tot het invoeren van een APK voor motoren, waren er minder motorrijders, die ook minder vaak aan hun eigen motoren sleutelden. Volgens de woordvoerder van BOVAG is er daardoor tegenwoordig meer overlast. “Je hoort steeds vaker dat mensen overlast ervaren door het lawaai van motorrijders, dat zou je met een APK eventueel wel kunnen ondervangen.”

Volgens Muis is dit streven doelloos. “Mensen halen hun decibel-killer eruit, dan moeten ze gekeurd worden, schroeven ze hem er even in en wordt de motor goedgekeurd.” Het geknutsel aan motorfietsen is dus lastig te onderscheppen. Door luide uitlaten zouden ze met een eventuele APK de milieu doelstellingen niet halen en de motoren gebouwd door hobbyknutselaars halen de veiligheidsmaatstaven wellicht niet.

Toch heeft de Koninklijke Nederlandse Motorrijders Vereniging (KNMV) zich in het verleden gematigd positief uitgelaten over een APK voor motoren. Zij zijn bang dat de drempel om motor te gaan rijden door de bijkomstige administratieve en financiële druk te hoog wordt.

Muis denkt dat het onmogelijk is een APK voor motoren te hanteren. “Kijk alleen al eens naar hoeveel autogarages er op een industrieterrein zitten en hoeveel motorzaken. Hier in Groningen zitten zo uit mijn hoofd slechts acht motorzaken. Er zitten soms meer autogarages in één straat.” Er zijn natuurlijk minder motorrijders, dus waarom zou een APK dan niet te hanteren zijn? Muis: “De capaciteit is er niet voor om het te doen. Geen enkele motorzaak zit er op te wachten dat werk constant te doen.” Veel motorzaken doen nu al weinig anders dan onderhoud, als er een APK zou komen voor motoren dan denkt Muis dat de motor-APK garages uit de grond vliegen. “Maar daar zijn weer te weinig opleidingen voor.”  

Een lastige kwestie met voor- en tegenstanders. Helemaal van de baan is het plan niet. De woordvoerder van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt: “Zulke plannen worden om de zoveel tijd herzien. Het kán dus in de toekomst wel komen. Maar dat zal niet in de komende tien jaar zijn.”

Muis weet dat zijn eigen werk lastiger wordt als er een APK voor motoren zou komen. Toch is hij niet volledig tegen een dergelijk initiatief. “Uit mijn eigen ervaring, waarvan ik weet wat er rond rijdt en wat ik voorbij zie komen, denk ik: ‘nee, is helemaal geen probleem, doe maar wel.’ Al zou je maar één keer per twee jaar een motor laten servicen en daarbij even laten keuren, dan heb je al veel meer controle.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: