Lifestyle Lungo's longread

Het Dertigersdilemma: is er leven na je dertigste?

Steeds meer twintigers kijken op tegen het worden van dertig. Ze hebben last van het ‘dertigersdilemma’. De druk loopt dusdanig op dat burn-outs steeds vaker voorkomen in deze leeftijdsgroep.

Een koophuis, kinderen, carrièredoelen, een partner. Nu het aftellen richting de dertig begonnen is voelt Patriecia Kolthof de druk oplopen. “Ik heb het gevoel dat ik bepaalde dingen móét doen. Alsof er een checklist klaar ligt waaraan ik moet voldoen als ik dertig ben.” 

Een groeiend aantal twintigers ervaart hetzelfde als Kolthof. Vanaf je 25e bevind je je tegenwoordig in de ‘wrong side of your twenties’ en duurt het nog maar een paar jaar tot je de beruchte leeftijd bereikt: dertig. Dé leeftijd waarop je grote levensbeslissingen zou moeten maken.

Eerst nog een jaar surfen op Bali of toch op zoek naar een koophuis, met labrador en stationwagon voor de deur? Wel of geen kinderen? Moet je nog voor die carrièreswitch te gaan? Deze periode van onzekerheid en verwarring staat ook wel bekend als het dertigersdilemma, een fenomeen waar al veel boeken en podcasts aan gewijd zijn.

Een voorbeeld is ‘Het Dertigersdilemma’, van psycholoog Nienke Wijnants: ‘’Mensen denken dat het onzin is, totdat ze er zelf in zitten’’, zegt Wijnants. Maar wat is het dilemma precies? En wáárom ervaren twintigers het?

Door Bente de Wilde en Louise de Vos

Voor dit artikel spraken we naast meerdere experts ook met Lara, Nathan en Liselotte. Zij vertellen over hun ervaringen met het (bijna) worden van dertig.

Zij ontdekte dat er al sinds enkele decennia een bepaald beeld wordt geschetst bij de dertigste verjaardag: ‘’Het lijkt alsof men vindt dat je het dan allemaal voor elkaar moet hebben.’’ Ze kwam er zoveel over tegen dat ze besloot er uitgebreider onderzoek naar te doen. ‘’’Het bleek dat mensen die zich überhaupt al meer bezighouden met de zin van het leven en rondlopen met existentiële vragen ook meer kans hebben om last te krijgen van de ‘dertigersdip’.

Volgens Wijnants is de dertigersdip vooral een ‘millennial-ding’. Voor eerdere generaties was het uitblazen van dertig kaarsjes niets meer dan een feestelijke aangelegenheid. Dat het tegenwoordig een groter probleem is dan vroeger, komt volgens Wijnants onder andere doordat we steeds later kinderen krijgen en steeds jonger onafhankelijk worden. ‘’Vroeger stapte eigenlijk iedereen in hetzelfde treintje van samenwonen, trouwen, kinderen krijgen. Pas als de kinderen de deur uit waren gingen mensen bij zichzelf ten rade over wat ze eigenlijk wilden met hun leven.’’

Ook gelukspsycholoog Bertus Jeronimus ziet een duidelijk verschil met eerdere generaties: “Vroeger trouwden mensen al toen ze twintig waren. Nu schuiven we dat vooruit. Tussen de vijfentwintig en dertig word je zelfstandiger en daar ligt dan veel sociale druk op,” aldus Jeronimus. Hij ziet dat mensen zich in die leeftijd meer met elkaar gaan bemoeien en over elkaar oordelen, waardoor we constant in een competitie verkeren. Jeronimus ziet die rivaliteit door social media alsmaar groeien: “Social media laat ons denken dat andere mensen het beter voor elkaar hebben. Daardoor leggen mensen de lat hoger voor zichzelf.”

Journaliste Birte Schohaus schreef samen met Marijke de Vries het boek ‘De Wereld aan je Voeten’, over hoe twintigers de druk in hun leven ervaren. Ook Schohaus constateert dat social media daarin een grote rol spelen: “Je vergelijkt je altijd met alles en iedereen. Dat kan stress opleveren.”

Lara vertelt in onderstaand fragment waarom zij denkt dat er zoveel focus ligt op het worden van dertig.

Ook ervaren veel mensen een langere periode van grote vrijheid vergeleken met vroeger. Jeronimus: ‘’Rond je dertigste vindt de maatschappelijke piek plaats. Mensen hebben het dan het drukst. Ze werken, sparen, reizen, sporten, krijgen kinderen, onderhouden vriendschappen… Alles lijkt mogelijk en dus willen mensen het ook allemaal. Dat levert stress op.’’

Die stress wordt voornamelijk veroorzaakt door het gevoel dat er goede en slechte keuzes zijn. Met dat idee worden we dagelijks geconfronteerd in deze maatschappij. Wijnants: ‘’Aan de ene kant willen we heel graag vrij zijn, maar alles wijst er op dat we eigenlijk ook willen dat iemand ons vertelt wat we moeten doen.’’ Dat we de luxe hebben om langer na te denken over wat we willen, blijkt dus niet te betekenen dat we die tijd ook goed benutten, vindt Wijnants: ‘’Het zou fijn zijn als mensen ontdekten dat die zekerheid die we zoeken eigenlijk niet bestaat.’’

Wijnants verwachtte na haar onderzoek naar het dertigersdilemma dat de wereld er heel anders uit zou gaan zien: ‘’Toen bleek dat we uit die traditionele trein waren gestapt, had ik ergens ook wel gedacht dat minder mensen zouden beginnen aan kinderen.’’ Maar dat bleek niet het geval. ‘’Uiteindelijk kiezen veel mensen alsnog voor het plaatje van huisje, boompje, beestje. Ze hebben er nu alleen langer over nagedacht.’’

Liselotte vertelt hoe zij met haar vriend koos voor het stichten van een gezin.

Het standaard huisje, boompje, beestje plaatje spookt ook door het hoofd van journalist Patriecia Kolthof (29). Zij ziet het dertigersdilemma als een identiteitscrisis: “Van jongs af aan zie je dertigers als volwassenen. Als je twintig bent zit je in een fase waarin je van alles leert en jezelf moet vinden. Maar ineens is dat moment voorbij en moet je jezelf gaan gedragen.” De beruchte leeftijd vormt voor haar een stresspunt waar je jarenlang naar toe leeft. 

Op haar 28e verjaardag kreeg Kolthof naast de vele felicitaties vaak te horen: “Nou achtentwintig, dat is bijna dertig hè. Ben je er al klaar voor?” Kolthof verbaasde zich over de ophef: “Wat is er nou zo erg aan dertig?” Reden genoeg om er samen met vriendin en collega Lidian Boelens (29) over te praten in de podcast ‘Dertig Doen’, waarbij ze praten over en samen aftellen naar hun dertigste verjaardag. 



Journaliste Birte Schohaus ziet wel een duidelijk verschil tussen vrouwen en mannen. Schohaus: ‘’Voor vrouwen tikt ook de biologische klok nog. En het speelt gewoon nog steeds mee dat vrouwen qua werk minder kansen hebben in hoge posities.’’ Mannen kunnen wel degelijk ook veel druk ervaren. Ze gaan er alleen verschillend mee om: ‘’Mannen trekken zich wat sneller terug en bevriezen een beetje. Vrouwen gaan het tegenovergestelde doen, om het juist allemaal bij te benen. Er zijn ook studies onder studenten die erop wijzen dat vrouwen mogelijk meer last hebben van burn outs, omdat ze vaker langer doorgaan.’’

Liselotte kreeg vlak voor haar dertigste te maken met een burn-out.

Jeronimus ziet een duidelijk verschil tussen vroeger en nu. Sinds de hedonistische periode van de jaren ‘90 hebben we het idee ontwikkeld dat succes voor iedereen is weggelegd. Daarom leven we nu in een zogenaamde ‘maakbare samenleving’. Birte Schohaus ziet ook dat er sinds de jaren ‘90 meer nadruk is komen te liggen op individu: ‘’Je hebt veel vrijheid en eigen verantwoordelijkheid, maar daardoor wordt het ook meteen als je eigen schuld gezien als het niet lukt.’’

Volgens Jeronimus kunnen we het passeren van de dertig met al haar bijkomstigheden moeilijk ontlopen: “Het moet allemaal nu. Kinderen kan je moeilijk uitstellen en die grote carrière blijft ook niet eeuwig wachten. In je dertiger jaren moet je het laten zien.” Toch is het volgens hem belangrijk temidden van die levenskeuzes prioriteiten te stellen en perfectionisme los te laten: “Het kan nu eenmaal niet allemaal tegelijk en ‘gemiddeld’ is ook genoeg. Heb er vrede mee dat je niet altijd uit kunt blinken.”

Ook Schohaus denkt dat het leven rond de dertig gepaard blijft met grote druk. Hoewel stoppen met vergelijken volgens haar nooit helemaal gaat lukken zou het verlichtend zijn om een soort sportersmentaliteit te ontwikkelen, waarbij de focus op jezelf ligt en je vooral kijkt wat wel en niet haalbaar is. “Dat is realistischer dan jezelf continu te vergelijken met anderen,” aldus Schohaus. 

Het is goed te beseffen dat het dertigersdilemma overgaat naarmate je ouder wordt, maar volgens Schohaus blijft enige waakzaamheid hierbij belangrijk: ‘’Achteraf is het makkelijk zeggen: ‘je groeit er wel overheen’ maar het idee dat het een fase is kan wel helpen. Maar als je veel over je grenzen gaat dan gaat dat tegen je werken. Je kan dan niet op dezelfde voet verder.’’

Reflecteren is daarbij het sleutelwoord. Wijnants: ‘’Wil ik eigenlijk alles wel? Is alles hebben zaligmakend? Misschien is dat het voor jou wel, maar dat hoeft ook niet. Veel mensen hoeven dat eigenlijk helemaal niet diep in hun hart.’’

Lara, Nathan en Liselotte hebben ook nog een aantal tips voor het oplossen van het dertigersdilemma


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: