Juridisch Sport

“De maatschappij heeft een beeld van voetbalsupporters dat niet altijd even positief is. Dat is echt aan verandering toe.”

Langzamerhand verovert de voetbalsupporter weer hun geliefde stadion. In de Eredivisie was er in het afgelopen reguliere seizoen ruimte voor een schamele vier speelrondes met publiek. Nu er licht aan het einde van de tunnel lijkt te komen wat betreft de coronacrisis besloot het kabinet om vanaf 30 juni clubs de mogelijkheid te geven om hun stadion maximaal te laten vullen. Dit betekent dat er bij de start van het komende Eredivisie-seizoen in augustus weer volle stadions kunnen worden verwacht. Eén ding bleek duidelijk: het voetbal kan niet zonder zijn supporters. Toch klagen verschillende supportersorganisaties over het huidige beleid rondom voetbalfans: “Een voetbalsupporter is public enemy number one.”

“Natuurlijk komt dat beeld ook deels vanuit onszelf,” zegt Niels Hilboesen. Hilboesen is voorzitter van het Supporterscollectief FC Groningen en komt al ruim 32 jaar bij de Trots van het Noorden. In die jaren heeft hij het supportersbeleid strenger zien worden. “Een deel van de supporters is niet altijd een lieverdje geweest. In de jaren ’90 zag ik de verandering komen in het beleid. Voetbaldelicten werden zichtbaarder door de komst van het internet en de mobiele telefoon. De media zat er dan ook veel meer op en de overheid ging harder optreden. Het was een periode waarin het voetbalvandalisme ook wel tien keer erger was dan het nu is.”

Het is inderdaad bekend dat voetbalgeweld langzamerhand uit de stadions is verdwenen. Toch is het beleid in de afgelopen jaar verder aangescherpt. In 2010 werd de Wet Maatregelen Bestrijding Voetbalvandalisme en Ernstige Overlast (Wet MBVEO), in de volksmond ook wel de “voetbalwet” genoemd, in werking gesteld. Dit om voetbalgerelateerde ordeverstoringen aan te pakken. De wet zorgde er onder andere voor dat burgemeesters of justitie gebiedsverboden, groepsverboden en gedragsaanwijzingen kon opleggen, doormiddel van een stadionverbod bijvoorbeeld. Vervolgens werd de “voetbalwet” in 2015 aangescherpt, waardoor burgemeesters meer mogelijkheden kregen om maatregelen ui te voeren. Dit onder het mom van “meer ruimte bieden voor echte voetbalfans.”

De “voetbalwet” staat volgens supportersorganisaties symbool voor wat er mis is met het beleid rondom voetbalsupporters. Matthijs Keuning, voorzitter van Supporterscollectief Nederland, zegt dat de huidige aanpak gedateerd is. “De fase van het grootste hooliganisme is voorbij. Toch zien wij nog steeds dat supporters bij uitwedstrijden worden opgewacht door een peloton aan ME’ers. De wet creëert de beeldvorming alsof het allemaal schering en inslag is bij het voetbal qua delicten, terwijl dat in de praktijk al jaren aan het afnemen is. Hilboesen sluit zich hierbij aan. “Vroeger had je een paar clubs waar je met een verplichte supportersbus heenging. Naar het overgrote deel kon je reizen op welke manier je wilde.  Tegenwoordig is het vrij reizen met de trein naar een andere club vaak niet mogelijk.”

Een aanval op alle fronten.

Afgelopen maart verscheen een evaluatierapport rondom de “voetbalwet”.  Uit dit rapport bleek dat er bij de intrede van wet een cijfermatige onderbouwing rondom voetbalvandalisme ontbrak. Ook de ervaren effectiviteit van de wet tot nu toe is lastig te vast te stellen. Christian Visser, strafrechtadvocaat en gespecialiseerd in voetbaldelicten, heeft kritiek op de wetgeving: “De wet lijkt willekeurig toegepast te worden en er lijkt geen landelijk beleid te zijn. Als een zaak veel aandacht krijgt van de media en de maatschappij, zie je dat burgemeesters opeens gaan gooien met omgevingsverboden. Er zit geen lijn in.

“Er is een aanval op de alle fronten,” merkt Visser op. “Stel je voor dat ik op de Grote Markt in Groningen ga vechten. Dan krijg ik een boete en als het letsel betreft een taakstraf. Zodra dat rondom voetbal gebeurt, wordt de club geïnformeerd en krijg je vaak een stadionverbod erbij en vervolgens kan je ook nog een omgevingsverbod van de burgemeester verwachten. Mij stoort het dat Openbaar Ministerie in hun richtlijnen speciaal voetbal hebben benoemd. Ik snap dat als iemand gaat vechten bij een grootschalig evenement dat er harder gestraft wordt. Maar waarom zou je voetbal apart nemen van andere evenementen? De aanpak van voetbalsupporters is naar mijn mening harder dan van de gewone burger die eenzelfde soort feit pleegt.”

Volgens Visser worden veel straffen uiteindelijk verminderd of zelfs compleet van tafel geveegd als supporters een rechtszaak aanspannen. “Gelukkig hebben wij goede rechters die regelmatig rechtszaken doen rondom vechtpartijen. Zij kunnen vaak voetbal en delict scheiden. Ik wijs officieren dan ook op de feiten. Er gaan zeven miljoen mensen per jaar naar een stadion en een paar honderd krijgen een stadionverbod. Er zijn niet elke week rellen. Er zitten mensen rustig op hun stoeltje te genieten van het voetbal. Af en toe gebeurt er een keer iets, maar dat heb je bij elk evenement.” Toch is het voor supporters niet altijd makkelijk om in hoger beroep te gaan. “Supportersverenigingen kunnen het niet opbrengen om supporters financieel te ondersteunen in hun juridische zaken,” zegt Hilboesen van het Supporterscollectief FC Groningen. “Er is daarom ook een wens om een officiële organisatie op te richten met een juridische afdeling die supporters helpen hiermee.”

“Er is een kleine verandering gaande.”

De komst van Supporterscollectief Nederland is belangrijk geweest voor een ommekeer in het debat. “In 2014 kwam er een klein groepje bijeen waarbij het idee ontstond voor een vertegenwoordigingsorganisatie die namens alle supporters kon spreken en waarbij elke supportersvereniging zich kon aansluiten,” zegt voorzitter Keuning. “Er waren daarvoor al initiatieven, maar sommige verenigingen voelden zich niet thuis daarin. Het was niet representatief. Met het Supporterscollectief Nederland kunnen wij nu proberen om de belangen van supporters zo goed mogelijk te vertegenwoordigen. Dit gaat bijvoorbeeld om speeltijden, competitieopzet of regelgeving rondom uitsupporters. Wij zijn het aanspreekpunt voor de KNVB en de verschillende overheden.”

Volgens Keuning is er tegenwoordig steeds meer oog voor het belang van de supporter. “Er is een kleine verandering gaande, waarbij er steeds meer ruimte is voor dialoog. Het contact met de KNVB, burgemeesters en mensen van de verschillende voetbalclubs wordt beter.” Niels Hilboesen is het hiermee eens, maar is wel kritisch. “Het gaat inderdaad beter, maar er worden ook beloftes gemaakt die vervolgens niet vervuld worden. Er zijn echt verbeteringen mogelijk. Natuurlijk begrijp ik dat er bij risicowedstrijden gewerkt moet blijven worden met strengere regels, maar ik denk dat er veel meer vrij vervoer mogelijk moet zijn. Er zijn positieve ontwikkelingen bezig waarbij er veel beter gesproken wordt met de supporter door de KNVB en de veiligheidsregio’s. Wij worden daadwerkelijk meer betrokken in overleggen.” Toch begrijpt Hilboesen ook dat het voor voetbalclubs lastig is om zich echt te mengen in het debat. “Het is een moeilijke keuze voor clubs. Natuurlijk willen zij supporters meer vrijheid geven, maar zodra er iets slechts gebeurt, zullen zij er negatieve aandacht aan overhouden. Supporters moeten ook zelf laten zien dat versoepelingen mogelijk zijn. Wij hadden vroeger altijd met de harde kern een vaste regel: Als je meedoet aan geweld of vandalisme moet je ook niet piepen als je daarvoor gestraft wordt. Je bent zelf verantwoordelijk.”

“De maatschappij heeft een beeld van de voetbalsupporter dat niet altijd even positief is. Dat is echt aan verandering toe,” zegt Keuning. “Wat wij zelf kunnen doen? De goede sfeer van de afgelopen jaren erin houden. Dit kan onder andere door ludieke acties. Kijk wat de supporters van ADO Den Haag deden in de Kuip bijvoorbeeld. Zij gooiden vanuit het uitvak knuffels naar de kinderen van het Sophia Kinderziekenhuis. Zulke dingen zouden wij nog meer kunnen doen. Maar beeldvorming is lastig om te kantelen. Mensen zien vaak alleen maar dingen die passen bij het beeld dat ze hebben. Een belangrijk onderdeel is dus het veranderen van de publieke opinie.”

Bron: ESPN.

Keuning is dan ook positief over de toekomst. “De samenwerking met alle partijen wordt intensiever. Veranderingen in beleid mogen sneller, maar als wij ons blijven inzetten, kunnen wij met z’n allen ervoor zorgen dat het supportersbeleid verbeterd wordt. Uiteindelijk willen mensen gewoon een leuke voetbaldag hebben, waarbij zij lekker bier kunnen drinken en liedjes kunnen zingen met hun vrienden. Het is mooi om te zien dat dat positieve beeld steeds breder gedragen wordt. Daar ligt de sleutel tot een betere voetbalwereld.”

Eerder deze week verscheen er een podcast voorafgaand aan dit artikel. Klaas-Jan ter Veen is supporter van FC Groningen en houdt zich voor de supportersvereniging van de club bezig met wedstrijdzaken. Daarnaast is hij een groot voorstander van normalisatie binnen het Nederlands betaald voetbal op het gebied van supportersbeleid. Luister hieronder naar de podcast met Klaas-Jan ter Veen van de Supportersvereniging FC Groningen:

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: