Gezondheid Lungo's longread

Versoepelingen en hoogsensitiviteit. Gaat dit wel samen?

Hoogsensitieve mensen zijn op voorhand bezorgd over de toenemende prikkels die de versoepelende coronamaatregelen met zich meebrengen. Voor hen zorgt dit voor meer uitdaging. Het kan even zoeken zijn naar een goede balans na een rustige periode waar niks kon. Een nieuw normaal creëren is noodzakelijk om niet te snel overprikkeld te raken. 

‘’Ik ben vorige week naar de Efteling, naar de film en uiteten geweest. En dat allemaal in drie dagen tijd. Dan ben ik daarna gewoon echt kapot. Mensen begrijpen dat vaak niet, zegt Carmen Harmsma, die zelf hoogsensitief is. Andere reageren dan met ‘’het is toch leuk wat je hebt gedaan?’’ Daar stemt ze mee in, maar moet daarna ook even bijkomen. 

Wereldwijd is één op de twintig mensen hoogsensitief, dit wordt ook wel HSP genoemd. Volgens Ingrid Janssen van HSP Nederland is het geen ziekte en kan er dus geen officiële diagnose vastgesteld worden. Als je je erin herkent, dan ben je op een aantal punten hoogsensitief. Binnen HSP zijn er verschillende soorten, hierin kan je twee groepen verschillende groepen onderscheiden. Je hebt een groep die zich heel graag terugtrekt, vooral tijd voor zichtzelf nodig heeft met rust en stilte. Daarnaast heb je een iets kleinere groep die ze de high sensation seekers noemt. ‘’Zij leven met één voet op het gas en één voet op de rem. Rust en stilte vinden zij op z’n tijd wel lekker, maar willen daarnaast ook wel actie, avontuur een leuke dingen doen. Het is opvallend dat er evenveel mannen als vrouwen zijn die hoogsensitief zijn. Het wordt vaak gezien als iets vrouwelijks, omdat het over emotie gaat’’, zegt Janssen. Volgens haar wordt het daardoor ook minder snel geaccepteerd. Ze denken er gewoonweg minder snel aan. 

Maar wat maakt iemand die hoogsensitief is anders van iemand die dit niet is? Janssen geeft aan dat HSP kan worden gezien als een extra aangeboren persoonlijkheidskenmerk en hoeft zeker niet negatief hoeft te zijn. Zo kunnen HSP’s soms meer genieten van hun omgeving, omdat hun zintuigen sterker zijn. Er zijn meerdere kenmerken voor mensen die hoogsensitief zijn kunnen ervaren, maar het gaat met name om de interne en externe prikkels waar je meer gevoelig voor kunt zijn. Bij Interne prikkels kan je denken aan licht, geluid, stofjes en voedingsmiddelen. Je neemt deze pikkels met je zintuigen sterker waar. Bij Interne prikkels gaat het vaak over sfeer, harmonie en creativiteit. Janssen zegt: ‘’Een film met geweld of het journaal kan dan al heftig zijn.’’ De combinatie tussen de interne en externe prikkels, die maken of je hoogsensitief bent. En die kunnen soms overweldigend zijn. 

Christa Mulder is coach en begeleidt studenten en jongvolwassenen. De helft van de mensen die bij haar komt, blijkt hoofsensitief te zijn. Aan het begin van de coronacrisis had Mulder gedacht dat vooral mensen met problemen rondom corona bij haar zouden komen. Dat viel echter mee. ‘’Ik merk dat heel veel dingen enigszins draaien om anders mogen zijn en eigen keuzes maken. Wat als het afwijkt van de maatschappij? Zoals niet overal ja op willen zeggen, duidelijk je grenzen aangeven of overal maar bij willen zijn.’’ Een gemene deler van mensen met HSP is dat zij veel informatie uit hun omgeving halen, waardoor ze vrij snel kijken naar hoe anderen en zijzelf iets doen. Dit maakt het dat ze goed zijn in aanpassen naar de verwachtingen van anderen. 

Er werd veel gevraagd van het aanpassingsvermogen van mensen met HSP het afgelopen jaar. Volgens Janssen werd de coronaperiode in het begin als een zegen gezien, ook voor mensen die niet hoogsensitief zijn. Er zijn gewoonweg heel veel prikkels. Als het leven gewoon normaal zijn gang gaat zoal voor corona, dan is er heel veel en kan het lastig zijn om even de tijd te nemen om niks te doen. Tijdens de lockdown werd dat automatisch geregend, omdat je niet veel kon doen. ‘’Het is weer opnieuw zoeken naar een balans. Nu er steeds meer kan, en dan kijk ik even naar mijzelf, dan is er steeds weer meer geluid. Je merkt dat je wel daarin even moet schakelen’’, zegt Janssen. 

Ook Brigitte Schellens, hoofdredacteur van HSP Magazine, kan zich hierin vinden. Ze vond de veranderingen aan het begin van de coronacrisis best beangstigend. De onwetendheid dat je niet weet wat het gaat brengen vond zij moeilijk. ‘’Het was nadelig dat je geen leuke dingen kon doen, maar het was ook wel weer lekker rustig.’’ Nu met de versoepelingen probeert Schellens te drukke plekken zo veel mogelijk te vermijden. Ze noemt het een vorm van zelfbescherming. Van tevoren is ze bezig met het incalculeren welke storende factoren er aanwezig kunnen zijn. ‘’Ik zat laatst op het terras, wel een rustige plek. We moesten om tien uur naar huis omdat het dicht ging, dat vond ik eigenlijk wel heerlijk dat ik naar huis mocht’’.

Mensen met HSP krijgen vaak van hun omgeving te horen dat ze zitten te zeuren, zegt Janssen. Er is nu meer aandacht voor hoogsensitiviteit, zodat anderen het ook begrijpen. Met name als je last hebt van licht, geluid en geuren. ‘’Dan denken anderen toch wel vaak, daar heb je hun weer’. Hier kan Janssen zich ook goed in vinden. Als je er geen last van hebt dan is het moeilijk te begrijpen. ‘’Soms zien mensen dingen echt niet, wat een hoogsensitieve wel ziet of hoort. Goed communiceren met hun omgeving is belangrijk’’. Ook Harmsma geeft aan dat mensen in hun omgeving er moeilijk in kunnen verplaatsen. Ze legt het nu ook uit wanneer ze het gevoel heeft dat de prikkels haar te veel worden of wanneer ze zich even terug moet trekken. ‘’Dat zeg ik ook tegen mijn vriend wanneer ik te veel prikkels heb opgedaan. Dan vindt hij het ook gewoon prima’’.  

HSP’s zien de uitdaging, er zijn door de coronamaatregelen grenzen voor hen bepaald. ‘’Zo’n avondklok zorgt ervoor dat je je agenda niet meer bom vol kunt proppen. Je zorgt dat je om tien uur thuis bent, zo krijg je niet te veel prikkels wat goed is voor je rust’’, zegt Mulder. Voor hoogsensitieven kan een rustigere agenda en niet overal ja op hoeven zeggen fijn zijn. Anderzijds hebben ze ook weer behoefte aan de normale dingen die je kan doen. Het heeft dus twee kanten. De sociale prikkels kunnen vooral nu dus als heftiger worden ervaren. ‘’Ik sprak vanochtend toevallig iemand die zei, ik vind het leuk al die versoepelingen, maar tegelijk zie ik ook op tegen de drukte in de winkels en het feit dat mensen weer veel dichter bij mij komen’’. 

Wat je nu vooral ziet is dat mensen bang zijn dat ze de balans niet kunnen behouden en nu al aan zien komen dat de prikkels te veel worden. ‘’Je ziet steeds meer jonge mensen in een burn-out raken. Vaak zijn deze mensen ook hoogsensitief. Zij proberen het heel lang vol te houden en op wilskracht kan dit ook. Je ziet die groep dus ook steeds meer uitvallen en daar moet dus ook meer aandacht voor komen’’, zegt Janssen. Grenzen aangeven is dus belangrijk, maar dit kan soms moeilijk zijn. 

Voor mensen met HSP kan het nu even zoeken zijn, nu er weer meer mogelijk is. ‘’Het helpt natuurlijk wel als het geleidelijk gaat. Ik denk dat het heel erg zoeken is naar de balans. Voor iedereen wel, maar voor HSP’s wel echt in het speciaal. Die moeten wel echt opletten.’’, geeft Janssen aan. Ook Mulder kan zich hierin vinden. Ze zegt dat we met z’n alleen een oud normaal hadden. Door corona hebben we vervolgens met z’n allen een nieuw normaal moeten creëren, omdat het nodig was. ‘‘Mensen hebben kunnen snuffelen om dingen op hun eigen tempo te doen. Ik denk dat er een hele grote winst in zit als mensen hun eigen normaal gaan bepalen en mensen dit ook durven te doen.’’ 

Harmsma probeert er nu bewust rekening mee te houden door ook rust momenten in te plannen, zodat het niet te veel wordt. ‘’Nu mag je natuurlijk weer meer dingen doen, dan wil ik ook alles in één keer. Dat heb je allemaal gemist. Ik ben er ook weer achter gekomen dat het niet heel handig is, zegt ze lachend. 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: