Groningen

“Het is een soort schat zoeken, je vindt een klein gelukje”

Hoe minibiebjes bijdragen aan duurzaamheid, sociaal contact en de leesvaardigheid

GRONINGEN – Op steeds meer plekken in Groningen verschijnen minibiebjes. De kleine, op het eerste gezicht vaak onopvallende, boekenkastjes zijn een verrijking voor de wijken waarin ze verschijnen. Niet alleen het duurzame aspect ervan, namelijk hergebruik van boeken, is positief. De biebjes stimuleren ook het sociale contact en de leesvaardigheid van buurtgenoten.  

Vanaf de doorgaande weg is het hout van de planken bijna niet zichtbaar. Maar als je over de stoep dicht langs de huizen loopt, zie je de roze en gele vlaggetjes, kerstlampjes, snoepjes en zelfgemaakte buttons die eraan bungelen. Pas als je op een meter afstand staat zie je dat het kleine kunstwerk, dat in het nisje van de voordeur is gebouwd, vol ligt met boeken. Op de kaft van de boeken staat gestempeld ‘Gratis: Lenen, Ruilen, Brengen, Doorgeven’. “Het is een soort schat zoeken, je vindt een klein gelukje,” zegt eigenares Debbie Donker.

In steeds meer straatjes, steegjes en op pleinen verschijnen ze tegenwoordig: minibiebjes. Ook in Groningen is het fenomeen populair, de stad telt al op dit moment al 30 officieel aangemelde minibiebjes. De onofficiële biebjes zijn daarbij nog niet eens meegerekend. Minibieb is namelijk een ruim begrip: het kan één plank met boeken of een hele kast vol zijn. Het belangrijkste is dat hij buiten staat en dat er in boeken in liggen. Sommige zitten verstopt in een hoekje, andere hangen bij een open plein. Het doel van veel minibieb-eigenaren is om de samenleving een stukje leuker én duurzamer maken. Ze willen oude boeken niet laten verstoffen in de boekenkast, maar ruilen met anderen of weggeven, zodat ze opnieuw gelezen kunnen worden.

Kaart: Minibiebjes in Groningen.

Van prentenboeken tot aan romans en thrillers: voor iedereen is er wel iets te vinden in de minibieb. De boeken liggen dag en nacht buiten in een kastje of op een plank. 24 uur per dag beschikbaar en ook nog eens gratis. Geen slot en grendel, geen bewakingscamera’s of alarmbellen: je kunt ze zo meenemen.

Toen Debbie Donker, bewoonster van de Korrewegwijk, vertelde over haar plan om een minibieb te beginnen, reageerden de buren dan ook terughoudend. Was ze niet bang dat er wat mee zou gebeuren? Wat nou als iemand ze allemaal meeneemt? Of nog erger: als ze kapot worden gemaakt of in de fik worden gestoken?

“Maar nu wordt de buurtbieb gekoesterd door hele buurt,” zegt Donker. Ze kwam in de zomer van 2020 in de wijk wonen. Bij haar oude huis had ze ook een minibieb, maar die kon ze niet mee verhuizen. In augustus van dat jaar richtte ze daarom deze nieuwe minibieb op. Zo kon ze ook direct haar buren leren kennen. Veel voorbijgangers van de doorgaande weg maken een praatje. “Buren helpen me mee om aan mensen uit te leggen wat de bedoeling ervan is en letten vanuit hun huizen op of er niets raars met de boeken gebeurt.”

In de Oosterparkwijk wilden Liesbeth Weusten en twee andere buurtgenoten ook iets duurzaams en waardevols doen voor hun wijk. Een minibieb leek hen ideaal om verbinding tussen buurtbewoners te stimuleren en lezen bij kinderen in de buurt te bevorderen. Hun plan hebben ze ingestuurd naar ‘De stem van Groningen’, een initiatief waarheen bewoners van Groningen ideeën voor het verbeteren van hun wijk kunnen sturen. Weusten en haar buurtgenoten werden de winnaars van het geldbedrag.  

Naast het bouwen van een minibieb, gaan ze met het gewonnen geld activiteiten organiseren voor buurtbewoners en kinderen of kopen ze nieuwe boeken. Het project is volgens Weusten een groot succes. “Het verbindt buurtgenoten, omdat zij samen op het boekenkastje letten,” zegt zij. Op dit moment heeft de minibieb daarnaast al 240 volgers op Facebook.  

Naast het zorgen voor zo’n gemoedelijke sfeer in de buurt, is een andere motivatie voor het oprichten van minibiebs het verdwijnen van de openbare bibliotheken of boekenwinkels in de buurt. Om iedereen toch toegang tot boeken te geven is het aantal bibliotheekjes daardoor enorm toegenomen. Ook het sluiten van bibliotheken vanwege corona is voor mensen een reden geweest voor het openen van een minibieb.

Onder hen zijn Martijn en Albertine Gaasbeek uit Hoogkerk. Na een vrije opruimdag in coronatijd vonden zij een hele lading boeken terug. “Je kunt ze natuurlijk voor twee euro op marktplaats zetten, maar een minibieb is een veel leukere oplossing,” zegt Albertine. Hierdoor en geïnspireerd door minibiebs die ze op vakantie in het buitenland zagen, ontstond het idee om er zelf een te maken. Martijn heeft de minibieb zelf gebouwd van hout. “Het straalt toch een bepaalde vorm van vertrouwen uit, als je zo’n huisje aan de schutting hebt hangen,” vindt hij.

Als docente Nederlands weet Albertine hoe belangrijk lezen is voor kinderen. Dat is voor haar ook een motivatie geweest voor het oprichten van de minibieb. “Lid worden bij de gewone bibliotheek is voor kinderen natuurlijk ook gratis, maar een minibieb is voor mijn gevoel nog laagdrempeliger.” Aanmelden bij een openbare bibliotheek is toch weer een extra stap, terwijl kinderen uit de minibieb gewoon een boek kunnen pakken zonder er per se iets voor terug te hoeven leggen.

En dat de minibiebs populair zijn bij kinderen en jongeren blijkt. Zo kwamen er laatst bij Martijn en Albertine een paar meisjes uit klas 1 langs. Ze hadden op internet gevonden dat er een minibieb in de buurt was, maar wisten niet precies waar. “Ze deden echt moeite om er naar op zoek te gaan.” Ook Donker merkt dat de kinderboeken snel verdwijnen uit haar minibieb. Vooral prentenboeken zijn volgens haar populair. Veel kinderen uit haar wijk hebben simpelweg geen geld voor zulke boeken, zegt ze. Ook wonen er in haar omgeving veel nieuwe Nederlanders, die de korte woorden en zinnen in de kinderboeken gebruiken om Nederlands te leren. Daarnaast zegt zij dat er veel studenten van de PABO langs komen. “Die krijgen van hun docenten te horen: lees boeken!”.

De minibiebs trekken dus heel veel verschillende bevolkingsgroepen aan, waardoor er een hele minibieb-community is ontstaan onder zowel gebruikers als eigenaren van de minibiebjes. Eigenaren kunnen zich aanmelden op de site minibieb.nl om zo contact met elkaar en andere geïnteresseerden te maken. De site is in april 2013 opgericht door Mirjam Goudwaard. Op internet las zij een artikel over een man in Amerika, die in zijn tuin een kastje had staan met boeken. Het idee sprak haar zo aan, dat zij zelf direct een boekenkastje aan huis begon. Maar ze wilde verder gaan dan dat en daarom richtte ze de site op, om zo alle minibiebjes van Nederland in kaart te brengen.

Op Instagram en Pinterest zijn de minibiebs ook erg populair. Accounts hierop worden door eigenaren gebruikt om nieuw binnengekomen boeken te promoten of om contact te leggen met andere minibiebhouders en geïnteresseerden. Zo hebben Martijn en Albertine ook tegen de meisjes uit klas 1 gezegd, die laatst langs kwamen, dat ze de Instagram van hun minibieb in de gaten moesten houden. Jeugd heeft volgens Albertine namelijk vaak geen idee wat ze moeten lezen, dus sociale media kunnen hen bij deze keuze helpen.

De Minibieb van Albertine en Martijn Gaasbeek

Het is voor veel eigenaren van minibiebs dus een soort hobby geworden om er een te beheren. “Het kost weinig moeite om te onderhouden, maar je hebt er wel veel lol aan om er mee bezig te zijn,” zegt Albertine. Volgens Martijn brengt het ook een stuk gezelligheid met zich mee. “De postbode vindt het bijvoorbeeld ook heel leuk en heeft zelfs een foto van het huisje in de postbodeapp gedeeld,” zegt hij.  

Eigenlijk reageert iedereen dus positief op de minibiebjes. “En dat terwijl veel mensen zeggen niet van lezen te houden,” zegt Albertine verbaasd. Ook Donker zegt veel positieve reacties te krijgen. Zo kreeg ze laatst van een voorbijganger zelfs een donatie van 10 euro. Daar wil ze nieuwe boekenleggers of buttons van kopen om haar boekenkastje te versieren. Bij een volgende donatie weet ze al wat ze wil: “dan koop ik denk ik een vlag, zodat mensen het kastje van ver weg zien.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: