Column & Opinie

Einsteins en taartenbakkers

De docuserie Klassen is al veel geprezen en vaak besproken. In zes afleveringen laten makers Sarah Sylbing en Ester Gould zien hoe de kansenongelijkheid zich manifesteert in ons onderwijssysteem. Als kijkers volgen we onder andere Anyssa, die achterstanden oploopt door een moeilijke thuissituatie. En we zien hoe Yunuscan achterloopt op het gebied van taal, doordat hij thuis nauwelijks een woordenschat opbouwt. Zijn ouders hebben namelijk een migratieachtergrond en praten geen Nederlands. 

De serie laat niet alleen de achterlopers zien, maar ook de voorlopers. Die worden er minder vaak uitgelicht, maar ook aan deze kant van de medaille legt de serie een probleem bloot. Één scène is mij in het bijzonder bijgebleven. Het is aflevering 5. De kinderen van basisschool de Weidevogel krijgen hun rapport, met daarbij het schooladvies, uitgereikt. Kort daarna zien we hoe rapporten naast elkaar worden gelegd, om te kijken wie de race om de meeste tienen heeft gewonnen. Een van de hoofdpersonen van de serie, Viggo, zit in de klas. Hij kijkt wat bedenkelijk voor zich uit. Inmiddels is er een meisje in tranen uitgebarsten. Ze is blijkbaar erg aangedaan door haar rapport. Gelukkig is meester Frans er om haar te troosten: “Hé lieverd, wat is er aan de hand? Je hebt juist een hartstikke mooi havo-advies! De ene is Einstein, de andere bakt lekkere taarten. Nou, Einstein wil wel een lekkere taart eten hoor!”

Ik vind het een wat ongelukkige wijze van troosten. Om niet te zeggen: stuitend. Wat wil meester Frans hier nou mee zeggen? Mogen de vwo’ers later allemaal Einsteins worden, en mogen de domme havisten voor hen taarten gaan bakken? Het lijkt me een beetje neerbuigend naar het onderwijsniveau van de havo. Het is nou niet zo dat van dit meisje haar hele leven in elkaar is gestort. Met een havo-diploma kan ze straks nog alle kanten op. Ook als ze uiteindelijk een universitaire studie wil afronden, want het merendeel van de hogescholen en universiteiten bieden schakelprogramma’s aan. 

Hoe kon dat meisje dan zo ontdaan zijn? Dat moet de prestatiedruk zijn geweest. Het is een vrij bijzondere klas waar ze in zit, want haar havo-advies is in haar klas gek genoeg een uitzonderlijk zwakke prestatie. Maar dat zegt niets over haar. Het gaat in de klas van meester Frans om ‘presteren om het presteren’. Het is een wedstrijd. 

Wat had ik willen zeggen, als ik meester Frans was geweest? Ik had gezegd dat ze nog een heel volwassen leven voor zich heeft, waarin ze zich nog vaak genoeg druk gaat maken over van alles en nog wat. Dat ze een hartstikke mooi rapport heeft. Ik vind vooral dat we als samenleving heel beschermend moeten zijn voor de jaren waarin een kind nog een kind is. Bij mijzelf komt al regelmatig de pijnlijke gedachte op dat ik nooit meer kind zal zijn. Ik denk daarom dat je de jaren waarin je je nog over de kleinste dingen kunt verwonderen moet koesteren. Daarom ben ik het helemaal eens met wethouder Moorman, die pleit voor een veel latere schifting in onderwijsniveau’s. Niet alleen omdat we met het huidige systeem te veel kinderen te snel afschrijven, maar ook om kinderen wat langer kinderen te laten zijn. 

Vond je dit een leuke column, en wil je er graag meer lezen? Je bent van harte welkom om een kijkje te komen nemen op www.gelulzonderbenul.blogspot.com. Hier plaats ik af en toe ook columns over uiteenlopende onderwerpen. En als laatste opmerking: de titel van die site is aardig beschrijvend voor de inhoud.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: